Polski Ład 2.0. a podatnicy na skali podatkowej

Nowelizacja Polskiego Ładu, której przepisy weszły w życie 1 lipca 2022 r., nie pozostała obojętna także na sytuację podatników rozliczających się według zasad ogólnych. Obniżenie stawki PIT do 12%, zmiana kwoty zmniejszającej podatek, likwidacja ulgi dla klasy średniej – to tylko jedne z wprowadzonych reform, które dotknęły bezpośrednio tę grupę.

Nowa, niższa stawka PIT w wysokości 12%

Mimo że przepisy obniżające stawkę PIT z 17% na 12% weszły w życie w lipcu, niższa stawka znajdzie zastosowanie do wszystkich rozliczeń dokonanych w br., począwszy od stycznia 2022 r.

Uwzględnimy ją również już w rozliczeniu dochodu za czerwiec lub II kwartał 2022 r., którego należy dokonać w lipcu. Stawką 12% zostaną ponadto objęte wszystkie wynagrodzenia pracowników płatne po tej dacie, nawet jeśli są to pensje za czerwiec.

Składka zdrowotna „po staremu”

Jedna z głośno zapowiadanych reform dotyczyła także częściowo zmienionego sposobu rozliczania składek zdrowotnych. Nowe regulacje nie objęły jednak podatników rozliczających się według zasad ogólnych, co wynika z faktu wprowadzenia dla nich niższej stawki podatku PIT nieprzewidzianej dla innych grup. W efekcie przedsiębiorcy, którzy wybrali opodatkowanie skalą podatkową, jako jedyni nie mogą od lipca dokonywać częściowego odliczenia składki zdrowotnej do określonego progu. Ustalenie wysokości składki zdrowotnej odbywa się według zasad wprowadzonych na początku roku, czyli w wysokości 9% miesięcznego dochodu.

Nowa kwota zmniejszająca podatek

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje nowa kwota wolna od podatku w wysokości 30 tys. złotych. Lipcowa nowelizacja nie wprowadziła w tym zakresie żadnych zmian.

Objęły one natomiast kwotę zmniejszającą podatek, co jest następstwem obniżenia stawki podatku PIT do 12%. Do tej pory kwota zmniejszająca podatek przy stawce 17% wynosiła 5100 zł. Teraz jest to 3600 zł rocznie. Dla osób pozostających w stosunku pracy lub pracujących na podstawie umowy zlecenia kwota zmniejszająca podatek z 425 zł obniżyła się do 300 zł.

Rozliczenia rodziców samotnie wychowujących dziecko

1 stycznia 2022 r. diametralnie zmieniły się zasady dla rodziców samotnie wychowujących dzieci poprzez wprowadzenie stałej kwoty podlegającej odliczeniu od podatku w wysokości 1500 zł. Dla wielu rodzin taka zmiana oznaczała odczuwalne straty, dlatego w Polskim Ładzie 2.0. częściowo powrócono do rozwiązań obowiązujących przed 2022 r. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4c ustawy o PIT „od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

– podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym”, czyli w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci. Przepis ten nie znajdzie natomiast zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze.

Nowy sposób rozliczeń możemy zastosować do przychodów lub dochodów uzyskanych już od 1 stycznia 2022 r.

Zwracamy także uwagę na przewidziane wyłączenia w zakresie możliwości stosowania preferencyjnego opodatkowania. To m.in. podleganie przepisom o podatku liniowym lub zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego. Pewne ograniczenia dotyczą ponadto dzieci pełnoletnich do ukończenia 25. roku życia, uczących się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie. Wyszczególniono je w art. 6 ust. 4e ustawy o PIT.

Omawiając zmiany przewidziane w Polskim Ładzie 2.0. dla poszczególnych grup podatników, nie możemy pominąć przedsiębiorców, którzy rozliczają się „liniówką”. Od lipca zyskali oni możliwość zmiany formy opodatkowania ze skutkiem na cały 2022 r. na skalę podatkową, a ponadto częściowego odliczenia składki zdrowotnej.

Zmiana formy opodatkowania za 2022 r. na skalę podatkową

Podatnikom, którzy na początku trwającego roku zdecydowali się na opodatkowanie podatkiem liniowym ze stawką PIT wynoszącą 19%, od 1 lipca 2022 r. przysługuje prawo do zmiany tej formy na skalę podatkową, czyli zasady ogólne. Przypomnijmy, że przedsiębiorcy rozliczający się według zasad ogólnych, korzystają już z nowej, niższej stawki PIT wynoszącej 12% dla pierwszego progu podatkowego. Nie mogą jednak dokonywać częściowych odliczeń składki zdrowotnej.

Przejście na skalę podatkową z podatku liniowego jest możliwe w terminie do 30 kwietnia 2023 r. tylko ze skutkiem na cały 2022 r. W związku z tym, że termin ten przypada w niedzielę, upływa on dopiero w pierwszym dniu roboczym, czyli 2 maja 2023 r. Należy pamiętać, że taka zmiana będzie odnosić się wyłącznie do rozliczenia za 2022 r. Gdyby więc podatnik planował pozostać na skali podatkowej również w 2023 r., musi zadecydować o tym do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskał pierwszy przychód. Jeżeli pierwszy przychód przypadnie na styczeń 2023 r., dokonanie zmiany w CEIDG powinno nastąpić do 20 lutego.

Przejście na skalę podatkową wiąże się z koniecznością wykazania w deklaracji rocznej PIT-36 zaliczek zapłaconych na podatek liniowy, a także wyliczenia wysokości składki zdrowotnej według nowych zasad zgodnie ze stawką 9% liczonej od dochodu.

W związku z tym, że w większości przypadków termin na podjęcie decyzji o kontynuowaniu opodatkowania według zasad dla podatku liniowego lub skali podatkowej minie 20 lutego 2023 r., nie rekomendujemy, aby odwlekać dokonania wymaganych analiz na końcówkę kwietnia, kiedy upływa termin rozliczenia rocznego.

Możliwość częściowego odliczenia składki zdrowotnej 

Przedsiębiorcy rozliczający się według zasad dla podatku liniowego znaleźli się w grupie podatników, którym przyznano prawo do częściowego odliczenia składki zdrowotnej bądź zamiennie uwzględnienia jej w kosztach. Ustawodawca ograniczył jednak to prawo do kwoty 8700 zł w skali roku. Realne oszczędności w związku z tym, że odliczenie dokonywane jest od dochodu, a nie podatku, będą w praktyce znacznie mniejsze niż wskazana kwota. Przy skorzystaniu z pełnego odliczenia możemy zaoszczędzić 1653 zł.

W okresie od lipca do grudnia 2022 r. możemy dokonać także odliczenia już zapłaconych składek za poprzednie miesiące, tj. styczeń – czerwiec 2022 r. Nigdzie nie sprecyzowano jednak, jak dokonywać odliczenia już zapłaconych składek. Oznacza to, że może ono nastąpić w jednym miesiącu lub z rozłożeniem na kilka, uwzględniając przy tym obowiązujący limit.

W związku z wprowadzeniem w listopadzie 2019 r. mechanizmu podzielonej płatności, określanego także jako split payment, płatność za towar lub usługę realizowana przez nabywcę specjalnym przelewem „podzielona płatność” nie trafia od tej pory w całości na rachunek odbiorcy, a zostaje rozdzielona na kwotę netto oraz podatek VAT. Rachunek VAT jest tworzony przez banki automatycznie, stanowiąc dodatkowe konto przedsiębiorcy otwierane w związku z prowadzoną działalnością. Mimo że środki gromadzone na rachunku VAT są własnością podatnika, nie ma on pełnej swobody w zakresie dysponowania nimi. Może jednak zawnioskować o ich uwolnienie.

Split payment – obowiązkowy czy dobrowolny?

Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności został nałożony na przedsiębiorców – podatników VAT, którzy sprzedają lub nabywają towary wrażliwe (towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 ustawy o VAT), a kwota takiej transakcji przekracza ogółem 15 tys. złotych (wartość brutto faktury). Split payment jest obowiązkowy już wtedy, jeśli chociażby jedna pozycja na fakturze dotyczy towarów wrażliwych, a jej całkowita wartość jest większa niż 15 tys. złotych.

Dobrowolny split payment został przewidziany wyłącznie przy transakcjach pomiędzy przedsiębiorcami. Przedsiębiorca będący podatnikiem VAT i nabywający towar od innego przedsiębiorcy, przy zapłacie faktury może zatem zadecydować o dokonaniu płatności specjalnym przelewem. Nie ma przy tym znaczenia wartość takiej transakcji.

Decyzja o podziale płatności jest dokonywana przez nabywcę towaru. Sprzedawca ma natomiast prawo zastrzec, że nie chce zastosowania mechanizmu. Co jednak ważne, może zrobić to wyłącznie wtedy, gdy transakcja nie została objęta obowiązkiem split payment.

Mechanizmu podzielonej płatności nie mogą natomiast stosować konsumenci, a także przedsiębiorcy otrzymujący faktury od podatników zwolnionych z VAT. Nie znajdzie on również zastosowania przy płatnościach gotówkowych lub kartą.

Środki zgromadzone na rachunku VAT – jakie zobowiązania można nimi opłacić?

W momencie wyboru przelewu „podzielona płatność” dochodzi do rozdziału płatności na kwotę netto i podatek VAT. Kwota netto trafia na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, z kolei kwota podatku VAT na odrębny rachunek VAT. O ile przedsiębiorca może swobodnie dysponować środkami znajdującymi się na jego rachunku, o tyle w przypadku środków zgromadzonych na rachunku VAT nie ma już takiej dowolności, mimo że są one jego własnością. Zakres dysponowania środkami z rachunku VAT ograniczono do regulacji zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Podatnik może zatem opłacić środkami z rachunku VAT m.in. podatek VAT należny do urzędu skarbowego, składki z tytułu ubezpieczenia ZUS, podatek akcyzowy, odsetki za zwłokę w zobowiązaniach podatkowych, czy należności celne.

Jak otrzymać środki z rachunku VAT?

Podatnik poza przeznaczaniem środków z rachunku VAT na zapłatę zobowiązań o charakterze publicznoprawnym może zawnioskować ponadto o ich uwolnienie. Jeśli wystąpi z wnioskiem o otrzymanie środków z rachunku VAT, zyska prawo do swobodnego dysponowania nimi. Będzie mógł m.in. przelać je na swoje konto prywatne, zapłacić prywatne zobowiązania lub wypłacić je z konta.

Aby uwolnić środki z rachunku VAT, należy wystąpić z wnioskiem do naczelnika urzędu skarbowego o przekazanie środków z rachunku VAT na konto rozliczeniowe. Przedsiębiorca może wystąpić z takim wnioskiem w dowolnym momencie.

Co ważne, wniosku nie trzeba w żaden sposób uzasadniać. Podatnik nie musi zatem przedstawiać, jak chce wykorzystać środki oraz dlaczego wnioskuje o ich przekazanie. Złożenie wniosku nie wymaga ponadto uiszczenia opłaty skarbowej.

Na rozpatrzenie wniosku organ ma 60 dni, licząc od daty jego otrzymania. W wydanym postanowieniu naczelnik urzędu skarbowego określa kwotę, jaka zostanie przekazana na konto rozliczeniowe. Taka informacja jest również przekazywana do banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, które prowadzą rachunek VAT wskazany we wniosku.

Podatnik, który nie zgadza się z treścią postanowienia, może złożyć na nie zażalenie. Taka sytuacja będzie mieć miejsce w szczególności, gdy otrzymana kwota okaże się niższa niż wnioskowana.

Kiedy podatnik może spotkać się z odmową wydania zgody na uwolnienie środków z rachunku VAT?

Naczelnik urzędu skarbowego w określonych ustawowo przypadkach odmawia wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT. Odmowa wydawana jest drodze decyzji. Środki podatnika nie zostaną uwolnione, gdy posiada on zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji. Z decyzją odmowną podatnik spotka się również wtedy, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatków i należności wskazanych powyżej nie zostanie wykonane lub taka zaległość dopiero wystąpi.

Już od 1 lipca 2022 r. podatników rozliczających się zgodnie z przepisami ustawy o PIT czekają kolejne, ogromne zmiany, wynikające z nowelizacji Polskiego Ładu. Obniżka PIT z 17% na 12%, likwidacja ulgi dla klasy średniej, możliwość częściowego odliczenia składki zdrowotnej – to najważniejsze reformy przewidziane w Polskim Ładzie 2.0.

Nowa stawka podatku PIT w wysokości 12%

Najgłośniej zapowiadaną zmianą, którą już za niespełna miesiąc ma wprowadzić Polski Ład 2.0., jest obniżka stawki podatku PIT z dotychczasowych 17% na 12%. Oznacza to, że od dochodu pomniejszonego o m.in. składki ZUS oraz koszty uzyskania przychodu, zamiast 17% podatku będziemy odprowadzać wkrótce o 5% mniej.

Podatek w wysokości 12% będzie obowiązywał do progu dochodowego wynoszącego 120 tys. złotych. Podatnicy przekraczający II próg podatkowy, czyli zarabiający powyżej 120 tys. złotych zapłacą podatek w wysokości 32% od nadwyżki ponad tę wysokość. W praktyce ich podatek wyniesie 10 800 złotych zamiast dotychczasowej kwoty 15 300 złotych + 32% nadwyżki ponad 120 tys. złotych.

Nową, niższą stawką podatku zgodnie z założeniami zostaną objęci wszyscy podatnicy oraz przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej. Znaczenia nie ma mieć przy tym źródło uzyskiwanych przychodów, ponoszone koszty, równoczesne pobieranie emerytury, czy zatrudnienie u kilku pracodawców.

Możliwość zmiany formy opodatkowania na skalę podatkową

Kolejną istotną informacją związaną z obniżką PIT na 12% pozostaje fakt, że ma ona objąć także okres od stycznia do czerwca 2022 r. Dla podatników zmiana ta będzie odczuwalna jednak dopiero w roku następnym, po złożeniu rocznego zeznania podatkowego.

Ci z nich, którzy na 2022 r. wybrali formę opodatkowania inną niż skala podatkowa, na przykład podatek liniowy lub ryczałt, zyskają możliwość dokonania jej zmiany na zasady ogólne.

Ryczałtowcy, którzy będą chcieli przejść na skalę podatkową, mogą zrobić to:

  1. ze skutkiem od lipca: w rozliczeniu rocznym za 2022 r. powinni złożyć wtedy dwie deklaracje: PIT-28 za okres styczeń – czerwiec oraz PIT-36 za okres lipiec – grudzień. Do 22 sierpnia br. są również zobowiązani do przesłania deklaracji o rezygnacji z ryczałtu;
  2. ze skutkiem na cały 2022 r.: poprzez złożenie tylko samego PIT-36 w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 2 maja 2023 r.

Przedsiębiorcy, którzy rozliczają się liniowo, zmienią formę opodatkowania poprzez złożenie rocznej deklaracji za 2022 r. – zamiast PIT-36L powinni przygotować PIT-36. Będą mogli zrobić to w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 2 maja 2023 r. wyłącznie ze skutkiem na cały 2022 r.

Nowa kwota zmniejszająca podatek

Skutkiem obniżenia stawki podatku PIT z 17% do 12% jest także konieczność ustalenia nowej kwoty zmniejszającej podatek. Kwota wolna od podatku pozostaje natomiast bez zmian i od 1 stycznia 2022 r. wynosi 30 tys. złotych.

Dotychczas kwota zmniejszająca podatek wynosiła 5100 zł (17% x 30 000), jednak po zmianach będzie to 3600 zł (12% x 30 000). Przy obliczaniu zaliczki na podatek uwzględnia się z kolei 1/12 tej kwoty. W wyniku nowelizacji przepisów kwota zmniejszająca miesięczne zaliczki na podatek wyniesie dlatego 300 zł zamiast obecnych 425 zł.

Koniec ulgi dla klasy średniej

Z obniżką PIT do 12% wiąże się ponadto likwidacja wprowadzonej w styczniu br. ulgi dla klasy średniej. Nie spotkała się ona z przychylnym przyjęciem zarówno wśród podatników, jak i księgowych ze względu na skomplikowane i niejasne sposoby jej wyliczania. Prognozowane korzyści z ulgi dla klasy średniej od lipca mają zostać zrekompensowane nową, niższą stawką podatku PIT.

Hipoteczny podatek należny

W związku z likwidacją ulgi dla klasy średniej dla podatników, którzy w szczególnych przypadkach mogliby stracić na tej zmianie, ustawodawca wprowadził nową instytucję określaną jako hipoteczny podatek należny. Gdyby więc okazało się, że po zniesienia ulgi i mimo obniżenia PIT do 12%, nadal pozostają oni stratni, będą mogli rozliczyć się w takiej sytuacji według wcześniejszych, korzystniejszych zasad. Otrzymają również wyrównanie. Co ważne, bez potrzeby składania dodatkowych wniosków lub dopełniania formalności.

Zmiany w zasadach rozliczeń rodziców samotnie wychowujących dzieci

Rząd postanowił zlikwidować bardzo niekorzystny mechanizm dokonywania rozliczeń podatkowych przez rodziców samotnie wychowujących dzieci (tzw. ulga 1500 zł), wprowadzony do porządku prawnego 1 stycznia 2022 r.

Od lipca na pełne korzyści mogą liczyć osoby samotnie wychowujące dziecko z niepełnosprawnością – w ich przypadku obliczenie podatku nastąpi w podwójnej wysokości od połowy dochodu rodzica. Kwota wolna od podatku będzie zatem realizowana dwukrotnie. W pozostałych przypadkach podatek będzie obliczany jako iloczyn półtorakrotności oraz wysokości podatku obliczanego od dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci podzielonych przez 1,5. W praktyce oznacza to, że tacy rodzice nie zapłacą podatku przy dochodach do kwoty 45 tys. złotych.

Do dochodów rodzica nie będą wliczać się renty przyznawane małoletnim dzieciom oraz renty rodzinne.

Częściowe odliczenie składki zdrowotnej

Polski Ład 2.0. dopuszcza możliwość częściowego odliczenia składki zdrowotnej. Z uprawnienia tego skorzystają jednak tylko wybrani podatnicy – rozliczający się podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz na karcie podatkowej.

Pierwsi z nich będą mogli odliczyć od dochodu zapłacone składki na ubezpieczenia zdrowotne do wysokości 8700 zł rocznie, przy czym limit ten ma być każdego roku waloryzowany. Ryczałtowcy zyskają prawo do odliczenia od przychodów połowy zapłaconych składek, a podatnicy na karcie podatkowej będą mogli obniżyć swój podatek o 19% zapłaconych składek.

Zakończyły się prace nad rządowym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu automatyzacji załatwiania niektórych spraw przez Krajową Administrację Skarbową. Celem nowelizacji jest w szczególności usprawnienie i ułatwienie dwustronnej komunikacji pomiędzy klientami i organami KAS, a także automatyzacja procesu wydawania zaświadczeń i udzielania odpowiedzi KAS na zapytania komorników i innych organów.

8 czerwca Sejm przyjął poprawki do ustawy naniesione przez Senat. Teraz ustawa czeka na podpis Prezydenta RP. Przepisy z przewidzianymi wyjątkami mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

e-Urząd zamiast Portalu Podatkowego

Ustawa wprowadzi do krajowego porządku prawnego definicję systemu teleinformatycznego e-Urząd Skarbowy, który zastąpi dotychczasowe narzędzie administracji skarbowej – Portal Podatkowy. E- Urząd ma stać się powszechnym narzędziem informatycznym dla klientów Krajowej Administracji Skarbowej, pełniącym funkcję serwisu informacyjno-transakcyjnego. Ma on służyć pięciu grupom interesariuszy: podatnikom, płatnikom, pełnomocnikom, komornikom sądowym i notariuszom.

Komunikacja za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego będzie odbywać się poprzez portal lub w aplikacji mobilnej. Zgodnie z założeniami należy traktować ją równoważnie pod względem prawnym z czynnościami wykonywanymi w tradycyjnej formie. Załatwienie sprawy w e-Urzędzie Skarbowym będzie równoznaczne z załatwieniem sprawy przez właściwy organ KAS.

System ma zautomatyzować proces wydawania zaświadczeń, co stanie się możliwe dzięki wdrożeniu specjalnych modułów. Usprawni ponadto udzielanie odpowiedzi KAS na zapytania komorników i innych organów. Zalogowani w e-Urzędzie Skarbowym użytkownicy będą mogli ponadto podpisywać pisma i deklaracje elektroniczną pieczęcią Szefa KAS, gwarantującą integralność i autentyczność danych.

Z przyjętych rozwiązań wynika, że za pośrednictwem e-Urzędu podatnicy bez wychodzenia z domu załatwią w kompleksowy sposób sprawę podatkową, a także wywiążą się ze swoich zobowiązań podatkowych. System będzie obsługiwał sprawy z tak kluczowych obszarów jak PIT, CIT oraz VAT.

Uproszczona komunikacja pomiędzy organami podatkowymi i komornikami

Przepisy automatyzujące załatwianie niektórych spraw przez KAS zakładają także usprawnienie komunikacji pomiędzy organami podatkowymi a komornikami. Jak czytamy, w wyniku zmian przy zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej doręczenia pomiędzy komornikiem a naczelnikiem urzędu skarbowego mają być dokonywane tylko za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym.

System teleinformatyczny e-Koncesje

Nowelizacja wprowadza ponadto nowy system teleinformatyczny e-Koncesje. Za pośrednictwem systemu możliwe będzie składanie w postaci elektronicznej wniosków i ofert przetargowych w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz dokumentów dołączanych do tych wniosków, lub ofert przetargowych.

Podczas obowiązującego w Polsce w ostatnich latach stanu epidemii ustawodawca zdecydował się na zawieszenie, odroczenie lub przedłużenie wielu terminów ustawowych. Przypomnijmy jednak, że od 16 maja br. stan epidemii w naszym kraju został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego. Nie oznacza to jednak utraty mocy przepisów wprowadzonych w ustawie covidowej z dnia 2 marca 2020 r. Dotyczy to m.in. zgłoszenia płatności na rachunek spoza tzw. białej listy, na co wciąż mamy 14 dni.

Biała lista to wykaz podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, prowadzony przez szefa KAS. Rejestr funkcjonujący od 2019 r. ma na celu dokonywanie łatwiejszej i skuteczniejszej weryfikacji kontrahentów. Poza czynnymi podatnikami VAT na białej liście znajdują się także firmy niezarejestrowane, wykreślone i przywrócone do rejestru VAT.

Solidarna odpowiedzialność nabywcy towarów i usług oraz jego kontrahenta

Zgodnie z treścią art. 117ba § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, podatnik VAT, na rzecz którego dokonano dostawy towarów lub świadczenia usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę towarów lub to świadczenie usług.  Zapłata należności za dostawę towarów lub świadczenie usług musi zostać w takim przypadku potwierdzona fakturą oraz dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu na białej liście.

Jeżeli dodatkowo podatnik ten, na podstawie umowy z dostawcą, usługodawcą nabywcą lub usługobiorcą, jest zobowiązany do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za potwierdzone fakturą dostawę towarów lub świadczenie usług oraz przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę należność. Warunkiem zastosowania solidarnej odpowiedzialności pozostaje dokonanie zapłaty tej należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu na białej liście.

Kiedy podatnik nie odpowiada solidarnie?

W art. 117ba § 3 przewidziano sytuacje, które pozwalają podatnikowi uwolnić się od odpowiedzialności solidarnej. Będzie mieć to miejsce w szczególności wtedy, gdy dokona on zapłaty należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu na białej liście, a przy pierwszej zapłacie należności przelewem na ten rachunek złoży zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie składa się w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu.

Podatnik nie będzie odpowiadał solidarnie również wtedy, gdy m.in. dokona zapłaty należności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności lub jeżeli zapłata należności wynika z faktury dokumentującej czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę.

Zgłoszenie płatności na rachunek spoza białej listy nadal w terminie 14 dni

Mimo że art. 117ba § 3 wskazuje jednoznacznie na termin 7-dniowy, w tym przypadku musimy odwołać się jednak do przepisów ustawy covidowej, a dokładniej art. 15zzn. Zgodnie z jego treścią w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin na złożenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 117ba § 3  ordynacji podatkowej przedłuża się do 14 dni od dnia zlecenia przelewu. Dłuższe terminy stosujemy zatem w tym przypadku nie tylko w okresie obowiązywania stanu epidemii, ale i stanu zagrożenia epidemicznego. Dopiero po ich odwołaniu zgłoszenie zawiadomienia ponownie będzie musiało nastąpić w ciągu 7 dni od dnia zlecenia przelewu. Zalecamy dlatego, aby uważnie śledzić bieżące informacje o sytuacji w państwie oraz zmieniających się przepisach, aby nie narazić się na ryzyko uchybienia ważnemu terminowi.

Mimo że ostateczny termin rozliczenia rocznego za 2021 r. upłynął już 2 maja, chcemy zwrócić szczególną uwagę na kilka istotnych informacji, które należało przekazać swojemu biuru rachunkowemu, jednakże na skutek przeoczenia lub niewiedzy mogły one zostać pominięte. Podatnicy, którzy w zeznaniu rocznym zapomnieli uwzględnić jedną z przysługujących im ulg, znaleźli błąd rachunkowy lub innego rodzaju pomyłkę, powinni jak najszybciej złożyć w takiej sytuacji korektę.

Ulga prorodzinna i ulga termomodernizacyjna

Podczas dokonywania rozliczenia rocznego warto zwracać uwagę i pamiętać o przysługujących ulgach, które mogą zmniejszyć nasz podatek za ubiegły rok. Jest to w szczególności:

  1. Ulga prorodzinna

Ulga prorodzinna, inaczej określana jako ulga na dziecko, to ulga, która w rozliczeniu PIT pojawia się zdecydowanie najczęściej. Przy korzystaniu z ulgi prorodzinnej warto pamiętać, że nie określa ona żadnego limitu dochodów rodziców mających dwójkę dzieci lub więcej. Inaczej sytuacja wygląda natomiast w odniesieniu do rodziców mających tylko jedno dziecko. W tym przypadku obowiązuje ich limit, który w 2021 r. wynosił:

  • 112 tys. złotych dla podatnika pozostającego w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a także podatnika wychowującego dziecko samotnie;
  • 56 tys. złotych dla podatnika niepozostającego w związku małżeńskim (również przez część roku).

Podczas składania rocznej deklaracji dla biura rachunkowego dokonującego takiego rozliczenia istotne pozostają informacje o tym, czy drugi z małżonków osiąga dochody oraz w jakiej wysokości. Jeśli suma Państwa dochodów przekroczy wskazany wyżej limit na jedno dziecko, ulga nie przysługuje. Często pomijaną informacją są także ewentualne dochody osiągane już przez pełnoletnie dziecko. Jeżeli dochód ten przekroczy kwotę 3098 zł również i w tym przypadku rodzice nie mają prawa do skorzystania z ulgi na to dziecko.

  • Ulga termomodernizacyjna

Ulga termomodernizacyjna przyznawana na poprawę standardów energetycznych budynków to kolejna z najczęściej występujących w zeznaniu rocznym ulg. Mogą skorzystać z niej również podatnicy, którzy otrzymali dotację z m.in. programu „Czyste powietrze”. Nie wolno nam jednak zapominać, że w przypadku otrzymania zwrotu części inwestycji w ramach dotacji, dokonywane odliczenie ulgi termomodernizacyjnej powinno zostać pomniejszone o wartość uzyskanej dotacji.

Wspólne rozliczenie małżonków

Aby móc rozliczać się wspólnie z małżonkiem, konieczne jest spełnienie kilku warunków. To w szczególności pozostawanie w związku małżeńskim, w którym istniała wspólność majątkowa przez cały rok podatkowy. Wspólne zeznanie mogą złożyć także podatnicy, którzy zawarli związek małżeński w trakcie 2021 r. i pozostawali w nim oraz we wspólności majątkowej do ostatniego dnia roku podatkowego. Dokonanie wspólnego rozliczenia będzie możliwe również wtedy, gdy w trakcie roku podatkowego lub po jego upływie, jednak przed złożeniem zeznania jeden z małżonków zmarł.

W przypadku wspólnego rozliczenia należy zwrócić szczególną uwagę na wskazanie pełnej informacji  o wszystkich uzyskiwanych dochodach oraz formie ich opodatkowania. Jednym z warunków uprawniających do dokonania wspólnego rozliczenia jest bowiem niepodleganie przepisom dotyczącym podatku liniowego oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przychodów uzyskiwanych z najmu/dzierżawy poza prowadzoną działalnością). Jeżeli więc jeden z małżonków jest opodatkowany podatkiem liniowym lub ryczałtem, wspólne rozliczenie pozostałych dochodów nie będzie możliwe.

Inne dochody

Pod pojęciem „inne dochody” mogą skrywać się m.in. dochody z tytułu sprzedaży nieruchomości,  kryptowalut, czy otrzymania środków w związku ze zwrotem zadatku, a ponadto zasiłki, świadczenia rehabilitacyjne, stypendia.

Dochody klasyfikowane jako „inne” w niektórych przypadkach wymagają złożenia odrębnych, dodatkowych deklaracji, takich jak PIT-38, PIT-39, DSF-1. Jeżeli powierzają Państwo dokonanie rozliczenia biuru rachunkowemu, poza samymi dochodami istotną informacją jest dla nas także to, czy zostały one osiągnięte w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej. Przesądzi to o tym, czy konieczne będzie złożenie jednej, czy dwóch deklaracji.

Ostrożność powinni zachować również podatnicy inwestujący w kryptowaluty. W tym przypadku złożenie deklaracji jest wymagane już w momencie poniesienia kosztów na ich zakup.  

Danina solidarnościowa

Daninę solidarnościową składa się na dodatkowej deklaracji DSF-1. Obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej dotyczy jednak wyłącznie określonych podatników – osób fizycznych, których dochód przekracza 1 mln złotych. Ustalenie wysokości należnej daniny solidarnościowej wymaga uwzględnienia łącznych dochodów uzyskiwanych z różnych źródeł (m.in. odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów, akcji), a nie tylko samej działalności gospodarczej. Aby dokonać prawidłowego rozliczenia, biuro rachunkowe powinno w związku z tym dysponować wiedzą o wszystkich uzyskiwanych w roku podatkowym dochodach.

Błędne rozliczenie – co dalej?

Dokonanie błędnego rozliczenia rocznego w każdym przypadku wymaga złożenia korekty. Można to zrobić w okresie 5 lat od końca roku, w którym złożono zeznanie. Przepisy nie przewidują także żadnego limitu korekt – jedną deklarację można poprawiać dlatego nawet kilka razy.

Konieczność skorygowania rocznego zeznania wiąże się przede wszystkim z obowiązkiem ponownego ustalenia zobowiązania podatkowego, jeżeli obejmuje ono zwiększenie dochodu. Gdy natomiast korekta uwzględnia przeoczoną ulgę, dla podatnika oznacza to zwrot nadpłaconego podatku.

Podczas dokonywania korekty należy zwracać ponadto uwagę na prawidłowe naliczenie należnych odsetek. Są one naliczane do każdego zaległego, dodatkowego zobowiązania podatkowego. Wysokość odsetek od 3 do 5 maja br. wynosiła 12%. Od 6 maja jest to już 13,5%. Co jednak ważne, odsetek nie trzeba wpłacać, jeśli ich wysokość nie przekroczy trzykrotności opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej. Obecnie jest to kwota w wysokości łącznej 8,70 zł (2,90 zł x 3).

Wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT) regulują przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Wprowadzenie transakcji określanych w skrócie jako WDT pozwala nawiązywać polskim przedsiębiorcom współprace z kontrahentami zagranicznymi, którzy rozwijają swoją działalność w jednym z państw Unii Europejskiej. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, podobnie jak inne rozliczenia została jednak obwarowana pewnymi wymogami. Nie w każdym przypadku odwołamy się dlatego do regulujących ją przepisów.

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o VAT to wywóz towarów z Polski na terytorium innego państwa członkowskiego. Przepisy doprecyzowują również, kiedy znajduje zastosowanie. WDT dotyczy tylko tych transakcji, w których sprzedawca i nabywca są podatnikami podatku od wartości dodanej oraz pozostają zarejestrowani do VAT UE.

WDT ze stawką 0%

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, na co wskazuje art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, może zostać opodatkowana według stawki podatku 0%. Aby jednak tak się stało, konieczne jest spełnienie określonych w ustawie warunków. Stawkę 0% zastosujemy pod warunkiem, że:

1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych – numer ten, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, nadaje państwo członkowskie właściwe dla nabywcy,

2) podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;

3) podatnik składający deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE.

Jakie dowody stanowią potwierdzenie dokonania dostawy w ramach WDT?

Dowodami potwierdzającymi dokonanie dostawy w ramach WDT, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, są w szczególności:

  • dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju – w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),
  • specyfikacje poszczególnych sztuk ładunku.

Dokumenty te powinny łącznie potwierdzać dostarczenie towarów do nabywcy, który znajduje się na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju.

W przypadku gdy WDT następuje bezpośrednio przez podatnika dokonującego takiej dostawy lub przez nabywcę towarów, przy użyciu własnego środka transportu podatnika lub nabywcy, podatnik poza specyfikacją poszczególnych sztuk ładunku powinien posiadać również przy sobie dokument zawierający co najmniej:

  • imię i nazwisko/nazwę oraz adres siedziby/miejsca zamieszkania podatnika i nabywcy towarów;
  • adres dostawy, jeśli jest inny niż adres siedziby lub miejsca zamieszkania nabywcy;
  • określenie towarów i ich ilości;
  • potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę;
  • rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary, lub numer lotu.

Jeżeli natomiast nabywca dokonuje wywozu nowych środków transportu bez użycia innego środka transportu (przewozowego), podatnik poza specyfikacją poszczególnych sztuk załadunku jest zobowiązany dysponować dokumentem zawierającym dane, które pozwolą na prawidłową identyfikację podatnika dokonującego dostaw i nabywcy oraz nowego środka transportu. Przepisy ustawy wymagają również wskazania daty dostawy, oświadczenia nabywcy o wywozie nowego środka transportu poza terytorium kraju w terminie 14 dni od dnia dostawy oraz pouczenia nabywcy o skutkach niewywiązania się z tego obowiązku.

Dokumentację wskazaną powyżej można uzupełnić ponadto o m.in.: korespondencję handlową z nabywcą, dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu, czy dokument potwierdzający zapłatę za towar – jeżeli pozostałe dowody nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy.

Obowiązek dostarczenia dokumentów potwierdzających WDT do biura rachunkowego

Przypominamy, że klienci korzystający z usług biura rachunkowego, są zobowiązani do dostarczania wszystkich dokumentów, które mogą mieć wpływ na prawidłowość dokonywanego rozliczenia podatkowego. Jednym z takich dokumentów jest potwierdzenie dostawy w ramach WDT. Powinno ono wpłynąć do naszego biura najpóźniej do dnia, w którym upływa termin złożenia deklaracji podatkowej. Opóźnienia skutkują niemożnością uwzględnienia takiej dostawy w rejestrze i w deklaracji za dany miesiąc. Jeżeli natomiast dokumenty potwierdzające wywóz nie zostaną dostarczone w ciągu dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych, dokonana transakcja zostanie objęta stawką, jaką objęte są takie dostawy na terytorium kraju, czyli stawką wynoszącą 23%.

Mimo że ostateczny termin rozliczenia rocznego za 2021 r. upłynął już 2 maja, chcemy zwrócić szczególną uwagę na kilka istotnych informacji, które należało przekazać swojemu biuru rachunkowemu, jednakże na skutek przeoczenia lub niewiedzy mogły one zostać pominięte. Podatnicy, którzy w zeznaniu rocznym zapomnieli uwzględnić jedną z przysługujących im ulg, znaleźli błąd rachunkowy lub innego rodzaju pomyłkę, powinni jak najszybciej złożyć w takiej sytuacji korektę.

Ulga prorodzinna i ulga termomodernizacyjna

Podczas dokonywania rozliczenia rocznego warto zwracać uwagę i pamiętać o przysługujących ulgach, które mogą zmniejszyć nasz podatek za ubiegły rok. Jest to w szczególności:

  1. Ulga prorodzinna

Ulga prorodzinna, inaczej określana jako ulga na dziecko, to ulga, która w rozliczeniu PIT pojawia się zdecydowanie najczęściej. Przy korzystaniu z ulgi prorodzinnej warto pamiętać, że nie określa ona żadnego limitu dochodów rodziców mających dwójkę dzieci lub więcej. Inaczej sytuacja wygląda natomiast w odniesieniu do rodziców mających tylko jedno dziecko. W tym przypadku obowiązuje ich limit, który w 2021 r. wynosił:

  • 112 tys. złotych dla podatnika pozostającego w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a także podatnika wychowującego dziecko samotnie;
  • 56 tys. złotych dla podatnika niepozostającego w związku małżeńskim (również przez część roku).

Podczas składania rocznej deklaracji dla biura rachunkowego dokonującego takiego rozliczenia istotne pozostają informacje o tym, czy drugi z małżonków osiąga dochody oraz w jakiej wysokości. Jeśli suma Państwa dochodów przekroczy wskazany wyżej limit na jedno dziecko, ulga nie przysługuje. Często pomijaną informacją są także ewentualne dochody osiągane już przez pełnoletnie dziecko. Jeżeli dochód ten przekroczy kwotę 3098 zł również i w tym przypadku rodzice nie mają prawa do skorzystania z ulgi na to dziecko.

  • Ulga termomodernizacyjna

Ulga termomodernizacyjna przyznawana na poprawę standardów energetycznych budynków to kolejna z najczęściej występujących w zeznaniu rocznym ulg. Mogą skorzystać z niej również podatnicy, którzy otrzymali dotację z m.in. programu „Czyste powietrze”. Nie wolno nam jednak zapominać, że w przypadku otrzymania zwrotu części inwestycji w ramach dotacji, dokonywane odliczenie ulgi termomodernizacyjnej powinno zostać pomniejszone o wartość uzyskanej dotacji.

Wspólne rozliczenie małżonków

Aby móc rozliczać się wspólnie z małżonkiem, konieczne jest spełnienie kilku warunków. To w szczególności pozostawanie w związku małżeńskim, w którym istniała wspólność majątkowa przez cały rok podatkowy. Wspólne zeznanie mogą złożyć także podatnicy, którzy zawarli związek małżeński w trakcie 2021 r. i pozostawali w nim oraz we wspólności majątkowej do ostatniego dnia roku podatkowego. Dokonanie wspólnego rozliczenia będzie możliwe również wtedy, gdy w trakcie roku podatkowego lub po jego upływie, jednak przed złożeniem zeznania jeden z małżonków zmarł.

W przypadku wspólnego rozliczenia należy zwrócić szczególną uwagę na wskazanie pełnej informacji  o wszystkich uzyskiwanych dochodach oraz formie ich opodatkowania. Jednym z warunków uprawniających do dokonania wspólnego rozliczenia jest bowiem niepodleganie przepisom dotyczącym podatku liniowego oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przychodów uzyskiwanych z najmu/dzierżawy poza prowadzoną działalnością). Jeżeli więc jeden z małżonków jest opodatkowany podatkiem liniowym lub ryczałtem, wspólne rozliczenie pozostałych dochodów nie będzie możliwe.

Inne dochody

Pod pojęciem „inne dochody” mogą skrywać się m.in. dochody z tytułu sprzedaży nieruchomości,  kryptowalut, czy otrzymania środków w związku ze zwrotem zadatku, a ponadto zasiłki, świadczenia rehabilitacyjne, stypendia.

Dochody klasyfikowane jako „inne” w niektórych przypadkach wymagają złożenia odrębnych, dodatkowych deklaracji, takich jak PIT-38, PIT-39, DSF-1. Jeżeli powierzają Państwo dokonanie rozliczenia biuru rachunkowemu, poza samymi dochodami istotną informacją jest dla nas także to, czy zostały one osiągnięte w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej. Przesądzi to o tym, czy konieczne będzie złożenie jednej, czy dwóch deklaracji.

Ostrożność powinni zachować również podatnicy inwestujący w kryptowaluty. W tym przypadku złożenie deklaracji jest wymagane już w momencie poniesienia kosztów na ich zakup.  

Danina solidarnościowa

Daninę solidarnościową składa się na dodatkowej deklaracji DSF-1. Obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej dotyczy jednak wyłącznie określonych podatników – osób fizycznych, których dochód przekracza 1 mln złotych. Ustalenie wysokości należnej daniny solidarnościowej wymaga uwzględnienia łącznych dochodów uzyskiwanych z różnych źródeł (m.in. odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów, akcji), a nie tylko samej działalności gospodarczej. Aby dokonać prawidłowego rozliczenia, biuro rachunkowe powinno w związku z tym dysponować wiedzą o wszystkich uzyskiwanych w roku podatkowym dochodach.

Błędne rozliczenie – co dalej?

Dokonanie błędnego rozliczenia rocznego w każdym przypadku wymaga złożenia korekty. Można to zrobić w okresie 5 lat od końca roku, w którym złożono zeznanie. Przepisy nie przewidują także żadnego limitu korekt – jedną deklarację można poprawiać dlatego nawet kilka razy.

Konieczność skorygowania rocznego zeznania wiąże się przede wszystkim z obowiązkiem ponownego ustalenia zobowiązania podatkowego, jeżeli obejmuje ono zwiększenie dochodu. Gdy natomiast korekta uwzględnia przeoczoną ulgę, dla podatnika oznacza to zwrot nadpłaconego podatku.

Podczas dokonywania korekty należy zwracać ponadto uwagę na prawidłowe naliczenie należnych odsetek. Są one naliczane do każdego zaległego, dodatkowego zobowiązania podatkowego. Wysokość odsetek od 3 do 5 maja br. wynosiła 12%. Od 6 maja jest to już 13,5%. Co jednak ważne, odsetek nie trzeba wpłacać, jeśli ich wysokość nie przekroczy trzykrotności opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej. Obecnie jest to kwota w wysokości łącznej 8,70 zł (2,90 zł x 3).

W ramach wspierania rozwoju transakcji bezgotówkowych rządzący na początku br. wprowadzili odpowiednie ulgi dla przedsiębiorców. Przewidziano je w ustawie o PIT i CIT dla tych z nich, którzy zdecydują się na zakup terminali płatniczych w celu przyjmowania płatności kartą. Mimo dążeń do spopularyzowania rozliczeń bezgotówkowych, sprzedawcy nie mogą całkowicie wyeliminować płatności gotówkowych. Wkrótce jednak, gdy przyjmą za dużo gotówki, powinni liczyć się z możliwością zapłaty podwójnego podatku, jak również kary finansowej. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2023 r.

Ulga na zakup terminala

Ulgi podatkowe na zakup terminali płatniczych wprowadzono do porządku prawnego przepisami Polskiego Ładu na początku 2022 r. Znalazły się one w ustawie o CIT w art. 18ef oraz w ustawie o PIT w art. 26hd.

Nowe regulacje zezwalają podatnikom, którzy uzyskują przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych na odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na nabycie terminala płatniczego oraz wydatków związanych z obsługą takich transakcji, poniesionych w roku podatkowym, w którym rozpoczęli przyjmowanie płatności bezgotówkowych, a także w roku następującym po tym roku. Odliczenie może nastąpić do wysokości:

  • 2500 zł w roku podatkowym – w przypadku podatników zwolnionych z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przy zastosowaniu kas rejestrujących, zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług;
  • 1000 zł w roku podatkowym – w przypadku podatników innych niż określonych w pkt 1.

Atrakcyjność przyznanych ulg w pierwszych miesiącach ich obowiązywania budzi wiele wątpliwości. Wynika to z faktu, że odliczenie wydatków następuje od podstawy opodatkowania, co wiąże się w praktyce z niższymi korzyściami finansowymi dla przedsiębiorców, niż wskazane w ustawie kwoty 2500 zł lub 1000 zł. Może okazać się dlatego, że wprowadzone rozwiązania nie będą tak naprawdę w stanie zrekompensować sprzedawcom wszystkich kosztów związanych z nabyciem i późniejszą obsługą zakupionych terminali.

Zakaz płatności gotówkowych powyżej 20 000 zł – co przyniesie nowy rok?

Mimo działań mających rozwijać i popularyzować rozliczenia bezgotówkowe, sprzedawcy wciąż nie mogą odmówić przyjęcia płatności gotówkowej. Za uniemożliwienie płacenia gotówką grożą im sankcje w postaci m.in. ograniczenia w prawie do zwrotu podatku VAT w terminie 25 dni i czasowego braku możliwości rozliczania się kwartalnie.

Pewne zmiany w zakresie płatności gotówkowych nastąpią jednak 1 stycznia 2023 r. Od nowego roku Rząd planuje wprowadzić ograniczenia w transakcjach pomiędzy konsumentami a przedsiębiorcami. Mają one dotyczyć jednorazowych transakcji, których wartość przekracza 20 000 zł. Od tej daty konsument powinien regulować je tylko w formie bezgotówkowej, za pośrednictwem rachunku bankowego. Teoretycznie sprzedawca będzie mógł jednak przyjąć płatność powyżej 20 000 zł gotówką, jednakże w takiej sytuacji jego przychód zostanie opodatkowany dwukrotnie. Poza podatkiem dochodowym zapłaci on ponadto karę za przyjęcie gotówki. Mimo że obowiązek zapłaty bezgotówkowej ma ciążyć w omawianym przypadku na konsumencie, w praktyce natomiast dość nietypowo dotkliwe sankcje za niezastosowanie się do nowych przepisów zostaną nałożone na przedsiębiorcę. Wszystko wskazuje więc na to, że sprzedawcy z oczywistych względów nie będą dlatego w przyszłości przyjmować płatności powyżej wskazanego limitu w formie gotówkowej.

Zapowiadane na nowy rok zmiany mają objąć nie tylko rozliczenia C2B, ale także B2B. Przepisy przewidują dla tej grupy podatników obniżenie limitu transakcji, który zobowiązuje strony do dokonania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego. Po zmianach transakcja gotówkowa ma być możliwa tylko do kwoty 8000 zł. Powyżej tej wartości firmy powinny natomiast rozliczać się wyłącznie bezgotówkowo.